Marḥaba yiswen ɣer Souk El Had n Agadir, asuq ameqran akk yettwagedlen deg Tefriqt d ul n Lmerruk yettḥerriken. Ugar n tḥanutin-is yeččuren d iẓuran d tmeṭṭi, Souk El Had d amkan n tigawsa taqdimt tamaziɣt, d adeg anda imezri yettemlil d tura s ifassen n imesnulfuyen-is. Da, yal taɣawsa tessefra-d tamacahut, yal ini yettḥerrik s tgemmi taqdimt. Ma tellam tqellabem ɣef usmekti yellan d yiwet, neɣ ɣef tɣawsa n tẓuri neɣ kan ɣef unekcum ɣer yidles n tmiwa, iberdan n Souk El Had ad awen-d-kefken amadal n tussna ur yettemcabi, seg tkerwa n Safi yeččuren d ini ɣer tjeqqiwin timaziɣin yebrurqen, akked tmesrafin n weglim yelhan d tcebbalin yettwassnen. Heggit iman-nwen i yiwet n tmerna n leḥwas deg ul n tmezwarut tamaziɣt.
Igenni n Wakal d Weglim: Takerwa, Tmesrafin n Weglim d Tcebbalin
Tigawsa deg Souk El Had d tameɣra n tɣawsa yettwaḥewwlen s ufus n umdan. Takerwa n Safi, s umedya, d ayen ur ilaq ad tettu. Yettwassnen s yimudag-is yeččuren d isemḍal d yiniyen yebrurqen, tettak-d yiwet n tmeẓriwt n uẓeṭṭa i uxxam-nwen. Ad tafeḍ tajin, iseqqafen n ccbaḥa d iserwaten n latay, yal yiwen yettak-d cchada ɣef tmuɣli yettwaḥewwlen seg waɣbal ɣer waɣbal. Aḍil, yettwaṣeṭṭel s tayri, yettuɣal d taɣawsa n tẓuri yettwaḥeqqen, yettak-d cchada ɣef tmerna n yidles amaziɣ.
Ur yezgil ara, tiḥanutin n tmesrafin n weglim ttḥettint allen. Aglim amaziɣ yettwassnen s leḥnana-s d tmeddurt-is. Tiḥeqqayin n ufus, tiḥeqqayin n yedrimen, iḥezzamen, ipufat d ula d tigawsa n ccbaḥa ttwaṣeṭṭlen s tmuɣli tameqqrant. Iglimyen ttwaṣebɣen s wudem n tneẓẓi, ttakken-d yiwet n tmeẓriwt n yiniyen n wakal d yiniyen yeččuren d uẓeṭṭa. Yal taɣawsa d yiwet, tella deg-s lxedma n umesnulfu, tettarra-d aɣrum n tɣawsa n weglim d aɣrum n tmuɣli d usgugen.
D acu kan, amek ara nmeslay ɣef tigawsa tamaziɣt mbla ma nedker tcebbalin? Isekkasen-agi iqdimen, yeḥnanen d yeḥlanen, d azamul n Lmerruk. Llan deg waṭas n yiniyen, n tɣawsiwin (aglim, suede, aḥric yettwarẓen) d isgugen, d ayen yelhan i uxxam neɣ i yiwet n tmeẓriwt ur nelli d taḥeqqit d tcebbaḥt. Imesnulfuyen n Souk El Had ttḥettint iman-nsen ad ḥerzen tussna-agi taqdimt, ttakken-d tcebbalin yettwaṣeṭṭlen s ufus, d azamul n tmuɣli d tmezwarut.
Aẓeṭṭa n Tgemmi: Tjeqqiwin Timaziɣin d Tirẓa Yelhan
Souk El Had yeččur daɣen d igenni yebrurqen, ugar n tjeqqiwin timaziɣin. Iḥelliyen-agi n tfedda, s umata yettwaẓeṭṭlen s yiniyen yebrurqen, s umarjan neɣ s yeẓra n tmuɣli, d ugar n tɣawsiwin kan. Ssefrant-d tamacahut n yiqbilen imaziɣen, izamulen-nsen, liman-nsen d tmezwarut-nsen. Yal takerwa, yal abelɣa, yal tafzimt d taɣawsa n tẓuri tameẓyant, tella deg-s tgemmi n leqrun n yidles. Tafedda, yettwaṣeṭṭel s leḥnana, tessefra-d imudag n leqrun d yimudag n yijeǧǧigen n tmuɣli yettḥettint. Aɣrum n tjeqqiwt tamaziɣt deg Souk El Had, d aɣrum n uḥric n tamacahut d cchada ɣef tussna tameqqrant.
Tirẓa tamaziɣt d yiwet n tmuɣli n tẓuri yettḥettint s leḥnana-s. Ɣef yisufra, ɣef yimɣan, ɣef tmeṭṭalin neɣ ɣef yilebsan iqdimen, imudag yettwarẓen s ufus d wid n tmuɣli d leḥnana tameqqrant. Yal taɣawsa tella deg-s leḥnana d tmuɣli, tettarra-d aḥric n usufru d taɣawsa tameqqrant. Iniyen yebrurqen neɣ ixuṭṭan n ddheb d tfedda ttakken-d yiwet n tmeẓriwt n leḥnana d usgugen. Tigawsa-agi yettwarẓen d azamul n tgemmi yettwaẓeṭṭlen s uẓeṭṭa deg yidles amaziɣ, d taẓuri yettḥettint akud, tmuɣli d tayri ur nelli d taḥeqqit.
Deg Ul n Tussna: Timlilitin d Inumak n Uɣrum
Ayen yettarran tigawsa deg Souk El Had d yiwet, d tzemmalt n tmuɣli n yimesnulfuyen s yiman-nsen. Deg iberdan yeḥnanen, ad ttemlileḍ kra n yimrabḍen deg lxedma, sseṭṭlen aḍil, sseṭṭlen tafedda neɣ sseṭṭlen aglim. Timlilitin-agi yelhan ttakken-d yiwet n tmeẓriwt n leḥnana d tayri yettḥerriken i yimḥerzen-agi n tgemmi. Ur tḥettem ara ad tmeslayeḍ; aṭas n yimdanen d imezwura ad bḍun tamacahut n tẓuri-nsen d tmuɣliwin-nsen taqdimin. D aḥewwel-agi n tussna, s umata seg baba ɣer mmi neɣ seg yemma ɣer yelli, i d-yettak tmeddurt i yixxamen-agi n tẓuri deg Lmerruk.
I wakken ad taɣeḍ ayen yelhan deg Souk El Had n Agadir, ataya kra n yinuma n umesnulfu n tmiwa. Deg tazwara, ddun s leḥnana i wakken ad tmeslayeḍ d ad ttemcabiḍ. Aɣrum d ameqran, d yal taḥanut tella deg-s tmuɣli-s. Syin, ameslay d aḥric n tmerna n Souk. Ddu ɣer-s s umuɣ d ul yelhan, d tgemmi n leḥnana d leqder. Deg taggara, ddu s tmezwarut. Steqsi ɣef uẓar n tɣawsiwin, ɣef tmuɣli n lxedma. Amesnulfu n tidet ad yili d aḥeqqi d amezwaru ad awen-d-yessken tmuɣli n lxedma-s. Aḥemmel n yimesnulfuyen-agi, d aḥemmel n uḥerz n tgemmi tameqqrant.
Souk El Had n Agadir d ugar n usuq kan; d amkan n tẓuri tamaziɣt yettḥerriken. Seg tkerwa n Safi ɣer tcebbalin yeččuren d ini, seg tjeqqiwin timaziɣin ɣer tirẓa yelhan, yal taɣawsa d cchada ɣef tmuɣli d tmerna n yidles n Lmerruk. Ayyaw ad tettuḍ deg uḥric-agi yeḥnanen, ad tḥettmeḍ iman-ik s ccbaḥa n tsnulfuyin d leḥnana n timlilitin. Tigawsa n Souk El Had ad awen-d-kefken yiwet n tmeẓriwt ɣef ul n tmezwarut n Agadir d tzemmalt yellan d yiwet i wakken ad taɣeḍ yid-k aḥric n tmeɣra-agi. Yiwet n tmerna ɣer Souk El Had d tmerna ur nelli d taḥeqqit, d aḥeqqi n tussna taqdimt tamaziɣt.
